Tạ Tỵ và quyển catalogue triển lãm tranh năm 1951.

 

Bìa và trang lót đầu sách quyển catalogue “Triển lãm Tạ Tỵ” năm 1951. Kỳ triển lãm này bắt đầu từ ngày: 22-12-1951 đến 02-01-1951.

   Trang lót đầu tiên của quyển catalogue có thủ bút của họa sĩ Tạ Tỵ với những lời thiết tha gởi gắm đến họa sĩ Trần Đình Thụy: 

    “Kính gởi anh Trần Đình Thụy với tất cả tấm lòng. Quyển sách này còn lại là quyển cuối cùng. Sót trong kỷ niệm cũng gởi anh, để anh giữ dùm tôi. Tạ Tỵ. Saigon. 12/8/1962”.

     Nơi phần lý lịch cuối sách cho biết. Quyển catalogue này in ở nhà in Văn Giao. Số 88 đường Lò Đúc Hanoi. Kiểm duyệt số: 1769. Ngày 08/12/1951. Không thấy ghi số lượng in bao nhiêu quyển.

    Trong giới chơi sách khó tính cầu kỳ thường chỉ chú ý đến ấn bản đầu tiên có đánh dấu chỉ số giới hạn cộng với chữ ký tác giả. Không ai chú ý đến quyển cuối cùng vì chẳng thể nào biết được đâu là quyển cuối. Nhưng với quyển catalogue kỳ triển lãm tranh Tạ Tỵ vào năm 1951 này rất đặc biệt vì nó được chính họa sĩ Tạ Tỵ xác nhận bằng bút tự, đây là bản cuối cùng và ông đã ký tặng cho người bạn là họa sĩ Trần Đình Thụy vào năm 1962. Sự việc xảy ra sau 11 năm tính từ kỳ triển lãm tranh 1951.

     Quyển catalogue triển lãm tranh của họa sĩ Tạ Tỵ năm 1951 hiện nay vốn dĩ đã rất hiếm thấy, chưa nói đến chuyện có chữ ký của ông. Nhưng ở đây quyển catalogue này, không những có chữ ký lại còn có bút tích của họa sĩ Tạ Tỵ chứa đựng những lời bộc bạch đầy ấn tượng như đã nêu trên là một chuyện cực kỳ độc đáo, có một không hai. Rất thú vị cho những ai yêu thích thể loại sách cũ quý hiếm có thủ bút của những nhân vật nổi tiếng trong giới văn học nghệ thuật nước nhà còn tồn tại trong xã hội.

   

            Một vài tác phẩm của họa sĩ Tạ Tỵ trích trong quyển catalogue năm 1951.

    Hình ảnh về họa sĩ Trần Đình Thụy trích trong quyển “Nghệ Thuật Việt Nam Hiện Đại”. Ấn hành lần Thứ Nhất năm 1962 tại Saigon. Do họa sĩ Nguyễn văn Phương chủ biên.

Cauminhngoc

22/9/2-25

Guitarist Đỗ Đình Phương qua nét ký họa của họa sĩ AiKO.

 Danh thủ guitar Đỗ Đình Phương qua ký họa truyền thân của họa sĩ AIKO. Bút nỉ/giấy dày. Kt: 22cm x 27.5cm. Năm vẽ: 1966. Chữ ký góc phải dưới. 

Họa sĩ AIKO đã thực hiện bức ký họa này khi danh thủ guitar Đỗ Đình Phương vinh dự là khách mời của chính phủ Philippines sang biểu diễn tại thủ đô Malina trong dịp trao đổi văn hóa giữa hai nước Việt-Phi vào năm 1966.

I - VỀ DANH CẦM ĐỖ ĐÌNH PHƯƠNG.

     Danh cầm Đỗ Đình Phương là một nghệ sĩ guitar cổ điển nổi tiếng của Việt Nam, được mệnh danh là "danh cầm bậc nhất Đông Nam Á" trong thập niên 1960, với tài năng đã chinh phục khán giả nhiều quốc gia và truyền cảm hứng cho phong trào học guitar tại Việt Nam. Ông là người đầu tiên ở Việt Nam trình diễn recital (độc tấu) guitar, với những buổi biểu diễn kéo dài 1.5 - 2 tiếng, và từng là khách mời của chính phủ Philippines trong chương trình trao đổi văn hóa. 

Tiểu sử và sự nghiệp: 

• Tài năng và danh tiếng:

Ông nổi tiếng với ngón đàn guitar cổ điển, có khả năng diễn tả và trình bày phức tạp, đã làm say mê nhiều người nghe.

• Thập niên 1960:

Năm 1960, ông tốt nghiệp thủ khoa môn guitar và trở thành người đầu tiên trình diễn độc tấu tại Việt Nam, được khán giả và truyền thông Philippines ca ngợi.

• Giao lưu văn hóa:

Ông được chính phủ Philippines mời sang biểu diễn, trở thành một biểu tượng văn hóa Việt Nam trên đấu trường quốc tế.

• Truyền cảm hứng:

Tiếng đàn của ông là nguồn cảm hứng cho phong trào học đàn guitar tại Việt Nam, đặc biệt là trong các giảng đường đại học và các trung tâm văn hóa.

• Cuộc sống hiện tại:

Sau nhiều năm, ông vẫn tiếp tục biểu diễn và giảng dạy, duy trì ngọn lửa đam mê với cây đàn guitar, và thường tổ chức các buổi trình diễn tại nước ngoài như Mỹ để gặp gỡ và biểu diễn cho cộng đồng người Việt.

Phong cách biểu diễn và ảnh hưởng:

• Nghệ sĩ độc tấu:

Đỗ Đình Phương là một trong những nghệ sĩ tiên phong trong việc độc tấu guitar ở Việt Nam. 

• Khả năng biểu diễn:

Ông có khả năng trình bày những bản nhạc phức tạp, điêu luyện và sâu sắc trên cây đàn guitar. 

• Di sản:

Ông đã góp phần nâng cao vị thế của nhạc cụ guitar tại Việt Nam, trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều thế hệ nghệ sĩ guitar sau này

(Nguồn:Google AI) 

Một vài hình ảnh hiếm hoi về danh thủ guitar Đỗ Đình Phương vào thập niên 60/TK.20.

II - VỀ HỌA SĨ AIKO (JESS AIKO)

       (17/9/2026)  Ngồi buồn lôi bức tranh mực dầu của Aiko ký họa truyền thần danh cầm Đỗ Đình Phương hỏi Google AI về lý lịch của vị họa người Phillipine xem sao. Lâu nay cứ ấm ách mãi vì không nắm bắt chút gì về tác giả. Và Google AI cho biết như sau:

        Họa sĩ ký tên Aiko dưới bức tranh ký họa chân dung danh thủ guitar Đỗ Đình Phương năm 1966 tại Philippines chính là Jess Ayco (tên đầy đủ: Jesus Ramos Ayco hoặc Jesus Encarnacion Ayco). Ông là một trong những nghệ sĩ tiên phong của nền nghệ thuật hiện đại Philippines. 

Dưới đây là một số thông tin tiểu sử tóm tắt về họa sĩ:

• Tên đầy đủ: Jesus Ramos Ayco (thường được biết đến với nghệ danh nghệ thuật là Jess Ayco, Jess Aiko, hoặc J.R. Aiko). 
• Năm sinh – Năm mất: 08/08/1916 – 1983. 
• Nơi sinh: Manila, Philippines. 
• Học vấn: Ông từng theo học ngành Hội họa tại Trường Mỹ thuật thuộc Đại học Philippines (UP) và ngành Kiến trúc tại Đại học Santo Tomas (UST). Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, ông tiếp tục du học và trải nghiệm nghệ thuật tại các kinh đô văn hóa lớn ở Châu Âu như London và Paris.
• Sự nghiệp nghệ thuật:
• Ông là một gương mặt quan trọng thuộc thế hệ nghệ sĩ hiện đại đời đầu của Philippines. Buổi triển lãm cá nhân đầu tiên của ông diễn ra năm 1956 tại Philippine Art Gallery (PAG) – nơi từng là trung tâm đầu não của phong trào nghệ thuật hiện đại tại quốc gia này.
• Bên cạnh hội họa lập thể và trừu tượng, ông còn gặt hái nhiều giải thưởng danh giá từ Hiệp hội Nghệ thuật Philippines (Art Association of the Philippines - AAP) trong các lĩnh vực nhiếp ảnh (năm 1952) và tranh phi biểu hình (các năm 1958 và 1962).
• Các tác phẩm thời kỳ đầu của ông hiện được lưu giữ trang trọng tại Bảo tàng Vargas thuộc Đại học Philippines ở Diliman. 

     Vào năm 1966, khi nghệ sĩ guitar Đỗ Đình Phương có chuyến lưu diễn vang dội kéo dài 3 tháng tại thủ đô Manila và các tỉnh thành Philippines (nơi ông được báo giới sở tại ngợi ca là "Đệ nhất cầm thủ Guitar của Á châu"), họa sĩ Jess Ayco đã gặp gỡ và vẽ tặng danh thủ bức ký họa chân dung đặc sắc này với chữ ký "AIKO - 1966 - PHILIPPINES". 

Bổ sung 17/9/2026.

Cauminhngoc

15/9/2025